استفاده از کارتخوان به نام شخص دیگر یکی از موضوعاتی است که در سال ۱۴۰۵ برای صاحبان فروشگاهها، کسبوکارهای خدماتی و فعالان اقتصادی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
بعضی صاحبان کسبوکار تصور میکنند اگر کارتخوان به نام یکی از اعضای خانواده، شریک، دوست یا شخص دیگری باشد، مشکلی ایجاد نمیشود؛ اما مقررات مالیاتی در مورد استفاده از ابزار پرداخت متعلق به دیگران حساسیت خاصی دارد.
طبق مقررات اعلامشده، استفاده از کارتخوان بانکی دیگران یا واگذاری کارتخوان خود به دیگران، در شرایط مقرر میتواند در حکم استفاده یا واگذاری حافظه مالیاتی تلقی شود و مشمول جرایم مربوط به قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان شود.
بنابراین اگر کارتخوانی دارید که به نام شخص دیگری است، بهتر است وضعیت آن را جدی بگیرید.
خلاصه: کارتخوان باید با فعالیت اقتصادی واقعی و اطلاعات مالیاتی مؤدی هماهنگ باشد و استفاده از کارتخوان شخص دیگر نمیتواند بهعنوان یک روش عادی برای مدیریت یا کاهش مالیات در نظر گرفته شود.
نباید به این موضوع با یک پاسخ ساده «بله» یا «خیر» نگاه کرد؛ زیرا شرایط استفاده و نوع رابطه میان اشخاص اهمیت دارد.
اما از منظر مقررات مالیاتی، استفاده از کارتخوان بانکی متعلق به شخص دیگر برای فعالیت اقتصادی خود، موضوعی پرریسک است.
طبق بخشنامه اصلاحی سازمان امور مالیاتی در سال ۱۴۰۵، استفاده از کارتخوان بانکی دیگران یا واگذاری کارتخوان خود به دیگران در حکم استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به سایر مؤدیان یا واگذاری حافظه مالیاتی خود به دیگران تلقی شده است.
بنابراین اگر کارتخوان متعلق به فرد دیگری است، بهتر است پیش از ادامه استفاده، وضعیت آن از نظر پذیرندگی و مالیاتی تعیین تکلیف شود.
جریمه استفاده از کارتخوان شخص دیگر در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
طبق مقررات اعلامشده درباره بند «ب» ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به سایر مؤدیان یا واگذاری آن به دیگران میتواند علاوه بر آثار مالیاتی مربوط، مشمول جریمهای معادل ۱۰ درصد مجموع مبلغ فروش انجامشده از آن طریق یا مبلغ مقرر قانونی، هرکدام بیشتر باشد شود. همچنین محرومیت از برخی معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی همان سال نیز در مقررات پیشبینی شده است.
سازمان امور مالیاتی در اصلاحیه تیر ۱۴۰۵ نیز تأکید کرده است که استفاده از کارتخوان بانکی یا حساب بانکی دیگران و واگذاری آن برای استفاده از حافظه مالیاتی متعلق به شخص دیگر همچنان مشمول جرایم مقرر است.
بنابراین استفاده از کارتخوان دیگران برای کسبوکار، صرفاً یک مسئله مربوط به «ثبت دستگاه» نیست و میتواند پیامد مالیاتی داشته باشد.
آیا کارتخوان همسر، پدر، مادر یا شریک را میتوان استفاده کرد؟
این یکی از پرسشهای پرتکرار است.
اینکه صاحب کارتخوان از اعضای خانواده یا شریک تجاری شما باشد، بهتنهایی باعث نمیشود موضوع از نظر مالیاتی بیاهمیت شود.
برای مثال:
کارتخوان به نام همسر + فروش متعلق به شما
یا
کارتخوان به نام پدر + فعالیت اقتصادی متعلق به فرزند
یا
کارتخوان به نام شریک + استفاده برای فعالیت اقتصادی شریک دیگر
میتواند باعث ایجاد عدم تطابق میان اطلاعات پذیرنده و فعالیت واقعی شود.
بنابراین رابطه خانوادگی یا شراکت، جایگزین تعیین تکلیف صحیح ابزار پرداخت و پرونده مالیاتی نیست.
آیا کارتخوان به نام کارمند قابل استفاده است؟
اگر صاحب فروشگاه هستید و کارتخوان به نام یکی از کارکنان شماست، باید نسبت به وضعیت آن حساس باشید.
ممکن است کارمند صرفاً دستگاه را در اختیار داشته باشد، اما اگر کارتخوان از نظر پذیرندگی و اطلاعات مالیاتی متعلق به خود کارمند باشد، تراکنشهای فروشگاه از طریق ابزار پرداخت شخص دیگری ثبت میشود.
در چنین شرایطی بهتر است کارتخوان مربوط به کسبوکار و فعالیت اقتصادی واقعی باشد و از استفاده از کارتخوان شخصی کارکنان برای دریافت وجوه فروش اجتناب شود.
کارتخوان اجارهای چه مشکلی دارد؟
یکی از اصطلاحاتی که در بازار کارتخوان استفاده میشود، کارتخوان اجارهای است.
در این حالت ممکن است فردی دستگاهی را دریافت کند که پذیرنده اصلی آن شخص دیگری است و از آن برای دریافت وجوه کسبوکار خود استفاده کند.
از نظر مالیاتی، این مدل استفاده میتواند مشکلساز شود؛ زیرا اطلاعات ابزار پرداخت با فعالیت اقتصادی واقعی یکسان نیست.
به همین دلیل، صرف اینکه یک کارتخوان «فعال» باشد به این معنی نیست که استفاده از آن برای هر کسبوکاری مجاز یا مناسب است.
آیا کارتخوان شخص دیگر باعث میشود مالیات به نام صاحب کارتخوان محاسبه شود؟
این موضوع به شرایط پرونده و نحوه رسیدگی مالیاتی بستگی دارد و نمیتوان برای همه پروندهها یک نتیجه یکسان اعلام کرد.
اما نکته مهم این است که استفاده از کارتخوان دیگران میتواند باعث شود تراکنشها در ارتباط با پذیرندهای ثبت شوند که صاحب واقعی فعالیت اقتصادی نیست.
در نتیجه، ممکن است برای یکی از طرفین یا هر دو طرف نیاز به ارائه توضیح، اسناد و تعیین تکلیف ایجاد شود.
به همین دلیل بهترین راه، استفاده از ابزار پرداخت متناسب با فعالیت اقتصادی واقعی است.
آیا کارتخوان به نام شخص دیگر باعث دو بار مالیات شدن میشود؟
صرف وجود مغایرت به معنی آن نیست که حتماً دو بار مالیات قطعی مطالبه خواهد شد.
اما اگر تراکنشهای یک فعالیت اقتصادی از طریق کارتخوان متعلق به شخص دیگری انجام شود، ممکن است رسیدگی و اثبات ماهیت واقعی تراکنشها پیچیدهتر شود.
برای مثال، اگر فروشگاه «الف» از کارتخوان «ب» استفاده کند، باید بتوان توضیح داد که تراکنشها متعلق به کدام فعالیت اقتصادی بودهاند.
بنابراین استفاده از کارتخوان دیگران میتواند ریسک رسیدگی و اختلاف مالیاتی را افزایش دهد.
اگر کارتخوان به نام شخص دیگری است چه کار کنیم؟
اگر اکنون از کارتخوانی استفاده میکنید که به نام شخص دیگری است، بهتر است مراحل زیر را انجام دهید:
۱. مشخصات کارتخوان را بررسی کنید
نام پذیرنده، شرکت پرداخت و وضعیت دستگاه را مشخص کنید.
۲. مشخص کنید دستگاه متعلق به چه فعالیتی است
بررسی کنید دستگاه برای چه کسبوکار یا پروندهای ثبت شده است.
۳. وضعیت حساب بانکی مرتبط را بررسی کنید
مطمئن شوید حساب مرتبط با ابزار پرداخت متعلق به شخص یا مجموعه صحیح است.
۴. وضعیت پرونده مالیاتی را بررسی کنید
پرونده مالیاتی صاحب واقعی کسبوکار و ارتباط ابزار پرداخت با آن را بررسی کنید.
۵. برای دریافت کارتخوان مناسب اقدام کنید
در صورت وجود مغایرت، بهتر است از مسیر قانونی نسبت به دریافت یا ثبت ابزار پرداخت مناسب کسبوکار اقدام شود.
آیا میتوان کارتخوان را به نام شخص دیگری منتقل کرد؟
موضوع انتقال کارتخوان به شرایط شرکت پرداخت، پذیرنده جدید و وضعیت پرونده مالیاتی بستگی دارد.
بنابراین نباید تصور کرد که صرفاً با تحویل فیزیکی دستگاه به شخص دیگر، مالکیت یا پذیرندگی آن نیز منتقل شده است.
تحویل دستگاه ≠ انتقال قانونی پذیرندگی
اگر دستگاهی را به شخص دیگری واگذار میکنید، باید فرایند رسمی مربوط به تغییر پذیرنده یا تعیین تکلیف دستگاه انجام شود.
تفاوت «تحویل کارتخوان» با «انتقال پذیرندگی»
این دو موضوع را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
ممکن است شما دستگاه کارتخوان را از نظر فیزیکی در اختیار فرد دیگری قرار دهید، اما اطلاعات پذیرنده همچنان به نام شما باقی بماند.
در این شرایط، از نظر سیستمهای پرداخت و مالیاتی، وضعیت دستگاه لزوماً تغییر نکرده است.
به همین دلیل اگر کارتخوان خود را فروخته، واگذار یا تعویض کردهاید، بهتر است وضعیت پذیرندگی آن را نیز بهصورت رسمی پیگیری کنید.
اگر کارتخوان قبلی را به شخص دیگری دادهایم چه کنیم؟
اگر کارتخوانی که قبلاً استفاده میکردید اکنون در اختیار شخص دیگری است، موضوع را رها نکنید.
بهخصوص اگر:
کارتخوان هنوز فعال است؛
پذیرنده قبلی تغییر نکرده است؛
شخص دیگری از آن برای فروش استفاده میکند؛
یا دستگاه مربوط به فعالیت اقتصادی دیگری شده است.
در این شرایط بهتر است با شرکت پرداخت مربوطه برای تعیین تکلیف دستگاه و پذیرندگی آن هماهنگ کنید.
کارتخوان و پرونده مالیاتی چه ارتباطی دارند؟
کارتخوان یکی از ابزارهای پرداخت مورد استفاده کسبوکار است و اطلاعات آن میتواند در فرایندهای مالیاتی مورد استفاده قرار گیرد.
به همین دلیل باید میان این موارد هماهنگی وجود داشته باشد:
کسبوکار واقعی
↓
صاحب فعالیت اقتصادی
↓
پرونده مالیاتی
↓
حساب بانکی مرتبط
↓
کارتخوان یا درگاه پرداخت
هرچه این زنجیره منسجمتر باشد، احتمال ایجاد مغایرت کمتر خواهد بود.
آیا استفاده از کارتخوان شخصی برای کسبوکار مشکل دارد؟
اگر کارتخوانی بهعنوان ابزار پرداخت یک فعالیت اقتصادی مورد استفاده قرار میگیرد، باید وضعیت آن با فعالیت واقعی و اطلاعات مالیاتی مرتبط هماهنگ باشد.
مشکل اصلی در اینجا «شخصی یا سیار بودن» دستگاه نیست؛ بلکه ارتباط دستگاه با فعالیت اقتصادی واقعی اهمیت دارد.
بنابراین استفاده از یک کارتخوان شخصی برای دریافت وجوه کسبوکار، بدون توجه به وضعیت پذیرندگی و پرونده مالیاتی، میتواند ریسک ایجاد کند.
آیا کارتخوان سیار به نام شخص دیگر هم مشکل دارد؟
بله، سیار بودن دستگاه تفاوتی در اصل موضوع ایجاد نمیکند.
اینکه دستگاه:
4G باشد؛
Wi-Fi داشته باشد؛
اندرویدی باشد؛
کوچک یا بزرگ باشد؛
یا قابلیت جابهجایی داشته باشد،
به این معنی نیست که میتوان آن را بدون توجه به پذیرنده و فعالیت اقتصادی در اختیار شخص دیگری قرار داد.
کارتخوان سیار نیز باید از نظر پذیرندگی و استفاده اقتصادی وضعیت مشخصی داشته باشد.
آیا مدل کارتخوان روی مالیات تأثیر دارد؟
خیر.
مدل کارتخوان به خودی خود تعیینکننده مالیات نیست.
برای مثال، استفاده از:
Newland ME31
Verifone 680
Anfu AF70
PAX
SZZT
Morefun
به خودی خود باعث افزایش یا کاهش مالیات نمیشود.
موضوع اصلی، اطلاعات پذیرنده و فعالیت اقتصادی مرتبط با دستگاه است.
آیا خرید کارتخوان جدید مشکل کارتخوان به نام شخص دیگر را حل میکند؟
خرید یک دستگاه جدید میتواند مشکل فنی یا عملیاتی دستگاه قدیمی را حل کند، اما اگر مشکل اصلی پذیرنده یا پرونده مالیاتی باشد، صرفاً خرید دستگاه کافی نیست.
به عبارت دیگر:
کارتخوان جدید + اطلاعات اشتباه = مشکل همچنان باقی است
اما:
کارتخوان مناسب + پذیرنده صحیح + فعالیت اقتصادی هماهنگ = وضعیت شفافتر
بنابراین قبل از خرید دستگاه جدید، بهتر است وضعیت پذیرندگی و نیاز واقعی کسبوکار مشخص شود.
آیا رسید کارتخوان شخص دیگر به نام صاحب کسبوکار صادر میشود؟
رسید کارتخوان اطلاعات مربوط به تراکنش و ابزار پرداخت را نشان میدهد و اعتبار آن در چارچوب مقررات مربوط به صورتحساب الکترونیکی بررسی میشود.
در سال ۱۴۰۵ نیز اعتبار رسید دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی برای گروههای واجد شرایط تا پایان سال تمدید شده است. بر اساس بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۵/۱۱، این حکم برای مؤدیانی که عرضهکننده کالا یا خدمت واحد هستند یا کالاها و خدمات آنها مشمول نرخ یکسان مالیات بر ارزش افزوده است، پیشبینی شده است.
بنابراین استفاده از کارتخوان شخص دیگر صرفاً یک مسئله مربوط به «نام روی دستگاه» نیست و باید وضعیت پذیرنده و فعالیت اقتصادی نیز در نظر گرفته شود.
۸ اشتباه رایج درباره کارتخوان به نام شخص دیگر
اشتباه اول: «چون کارتخوان مال برادرم است مشکلی ندارد»
رابطه خانوادگی بهتنهایی مشکل پذیرندگی و مالیاتی را حل نمیکند.
اشتباه دوم: «کارتخوان را اجاره کردهام، پس مسئولیتی ندارم»
اجاره یا در اختیار داشتن فیزیکی دستگاه باعث انتقال خودکار مسئولیتهای مربوط به پذیرنده نمیشود.
اشتباه سوم: «کارتخوان سیار است و قابل ردیابی نیست»
سیار بودن دستگاه به معنی خارج بودن آن از فرایندهای نظارتی نیست.
اشتباه چهارم: «اگر حساب بانکی شخصی باشد مالیات شامل آن نمیشود»
شخصی بودن حساب، فعالیت اقتصادی انجامشده از طریق آن را بهطور خودکار از الزامات مالیاتی خارج نمیکند.
اشتباه پنجم: «با عوض کردن سیمکارت مشکل حل میشود»
تغییر سیمکارت یا ارتباط شبکهای دستگاه، مالکیت پذیرندگی را تغییر نمیدهد.
اشتباه ششم: «اگر کارتخوان را تحویل بدهم، انتقال انجام شده است»
تحویل فیزیکی دستگاه با انتقال رسمی پذیرندگی تفاوت دارد.
اشتباه هفتم: «خرید کارتخوان جدید باعث حذف سوابق قبلی میشود»
خرید دستگاه جدید، سوابق یا وضعیت ابزار پرداخت قبلی را خودکار حذف نمیکند.
اشتباه هشتم: «کل تراکنش کارتخوان همان درآمد است»
این برداشت صحیح نیست و همانطور که در مقاله جامع مالیات کارتخوان توضیح دادهایم، مبلغ تراکنش، گردش مالی و درآمد مشمول مالیات مفاهیم یکسانی نیستند.
اگر کارتخوان به نام شخص دیگری است، بهترین راهکار چیست؟
اگر متوجه شدهاید کارتخوان مورد استفاده شما به نام شخص دیگری است، بهترین راهکار این است که موضوع را قبل از ایجاد اختلاف مالیاتی تعیین تکلیف کنید.
بهصورت کلی:
۱. شناسایی پذیرنده فعلی
مشخص کنید کارتخوان دقیقاً به نام چه شخص یا مجموعهای است.
۲. بررسی فعالیت اقتصادی
مشخص کنید تراکنشهای دستگاه مربوط به چه کسبوکاری است.
۳. بررسی پرونده مالیاتی
وضعیت پرونده صاحب واقعی فعالیت را بررسی کنید.
۴. تعیین تکلیف ابزار پرداخت
از شرکت پرداخت مربوطه برای اصلاح وضعیت پذیرندگی، دریافت دستگاه جدید یا تعیین تکلیف دستگاه قبلی اقدام کنید.
۵. نگهداری مدارک
اسناد و مدارکی که ماهیت تراکنشها را مشخص میکنند نگهداری کنید.
جمعبندی؛ کارتخوان باید متعلق به فعالیت واقعی باشد
در سال ۱۴۰۵، استفاده از کارتخوان به نام شخص دیگر موضوعی نیست که بتوان بهسادگی از کنار آن عبور کرد.
مقررات مالیاتی استفاده از کارتخوان بانکی دیگران یا واگذاری کارتخوان به دیگران را در شرایط مقرر، در حکم استفاده یا واگذاری حافظه مالیاتی دانسته و برای آن آثار و جرایم مشخصی در نظر گرفته شده است.
بنابراین اگر صاحب کسبوکار هستید، بهتر است میان این موارد هماهنگی وجود داشته باشد:
صاحب کسبوکار + پرونده مالیاتی + حساب بانکی + کارتخوان + فعالیت واقعی
اگر کارتخوان شما به نام شخص دیگری است، صرفاً به این دلیل که دستگاه فعال است یا تاکنون مشکلی ایجاد نشده، استفاده از آن را ادامه ندهید. ابتدا وضعیت پذیرندگی و پرونده مالیاتی را بررسی و در صورت وجود مغایرت، آن را از مسیر قانونی اصلاح کنید.
برای اطلاعات کاملتر درباره مالیات کارتخوان، تراکنشها، کارتخوان سیار، پرونده مالیاتی و تغییرات سال ۱۴۰۵، مقاله جامع مالیات کارتخوان ۱۴۰۵ را مطالعه کنید.
سوالات متداول درباره کارتخوان به نام شخص دیگر
آیا استفاده از کارتخوان به نام شخص دیگر در سال ۱۴۰۵ جریمه دارد؟
استفاده از کارتخوان بانکی دیگران یا واگذاری کارتخوان به دیگران، در شرایط مقرر، در حکم استفاده یا واگذاری حافظه مالیاتی تلقی شده و میتواند مشمول جرایم ماده ۲۲ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان شود.
جریمه کارتخوان به نام شخص دیگر چقدر است؟
طبق مقررات مربوط، جریمه میتواند معادل ۱۰ درصد مجموع مبلغ فروش انجامشده از آن طریق یا مبلغ مقرر قانونی، هرکدام بیشتر باشد و در کنار آن، محرومیت از برخی معافیتها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی همان سال نیز مطرح است.
آیا کارتخوان به نام همسر قابل استفاده است؟
صرف همسر بودن صاحب کارتخوان، به معنی بیاشکال بودن استفاده از آن برای فعالیت اقتصادی شخص دیگر نیست. بهتر است ابزار پرداخت با فعالیت اقتصادی و پرونده مالیاتی صاحب واقعی کسبوکار هماهنگ باشد.
آیا کارتخوان به نام کارمند برای فروشگاه مشکل دارد؟
اگر کارتخوان از نظر پذیرندگی متعلق به کارمند باشد و برای دریافت وجوه فروشگاه استفاده شود، میتواند باعث ایجاد مغایرت شود. بهتر است ابزار پرداخت مربوط به فعالیت اقتصادی و پذیرنده صحیح باشد.
آیا کارتخوان اجارهای از نظر مالیاتی مشکل دارد؟
استفاده از کارتخوان متعلق به شخص یا کسبوکار دیگر میتواند مشمول مقررات مربوط به استفاده از ابزار پرداخت یا حافظه مالیاتی دیگران شود. بنابراین قبل از استفاده باید وضعیت پذیرندگی و قانونی دستگاه بررسی شود.
آیا کارتخوان سیار به نام شخص دیگر هم مشکل دارد؟
بله. سیار بودن دستگاه، اصل موضوع را تغییر نمیدهد و استفاده از کارتخوان باید با وضعیت پذیرنده و فعالیت اقتصادی واقعی هماهنگ باشد.
آیا با خرید کارتخوان جدید مشکل کارتخوان قبلی حل میشود؟
خیر. خرید دستگاه جدید لزوماً وضعیت کارتخوان قبلی را تعیین تکلیف نمیکند. دستگاه قبلی باید در صورت لزوم از طریق شرکت پرداخت مربوطه تعیین تکلیف شود.
آیا کارتخوان شخص دیگر باعث میشود کل تراکنشها مالیات محسوب شوند؟
خیر. مبلغ تراکنش کارتخوان، گردش مالی و درآمد مشمول مالیات مفاهیم متفاوتی هستند و تعیین مالیات نیازمند بررسی شرایط فعالیت و مقررات مربوط است.
توجه: این مطلب برای اطلاعرسانی عمومی تهیه شده و جایگزین مشاوره اختصاصی مالیاتی یا بررسی پرونده مؤدی نیست. مقررات مالیاتی ممکن است تغییر کنند؛ برای تصمیمهای مهم، آخرین بخشنامهها و ابلاغیههای سازمان امور مالیاتی را ملاک قرار دهید.
ابزارهای پرداخت
کارتخوان سیار
کارتخوان ثابت
کش لس
خودپرداز
قطعات کارتخوان
قطعات کارتخوان S58
نرم افزارهای تعمیر کارتخوان
لوازم جانبی کارتخوان
شارژر کارتخوان
کیف کارتخوان